>> Memorandum

INTERVIEW IN ZIZO (mei '04)        zizo_mei04_GAG.pdf

Gender Actie Groep
Bruggen slaan is hét antwoord tegen genderisme

Stel: je bent een man en je voelt je ook zo, maar je wilt liever in rok naar je werk omdat het een belangrijk aspect is van je identiteit. Zou je dan net zoals je collega in maatpak op promotie kunnen rekenen? Of stel: je bent een zeer masculiene vrouw: struis gebouwd, houthakkershemd en ultrakort haar. Zou je als stone butch evenzeer een trapje hoger kunnen als je feminiene vrouwelijke collega in mantelpak? Of nog: je wilt als transgender-vrouw je geboortegeslacht behouden, zijn je mannelijke geslachtsdelen dan een belemmering voor je vrouwzijn? En wat wanneer je als lesbienne ook een losse relatie met een homo-man hebt? Ben je dan wel een ‘echte’ lesbeau? En is hij dan wel ‘echt’ gay?

De genderpolitie
Deze personen bevinden zich in situaties die - vaak ongewild - de ongeschreven regels van gender overschrijden. Alhoewel de meeste westerse samenlevingen een redelijke gelijkheid tussen haar burgers nastreven, ondervinden holebi’s, transgenders, én vrouwen in het algemeen in hun ontplooiing en maatschappelijke groei vaak toch heel wat moeilijkheden omwille van de strikte genderregels. Het sociaal mechanisme dat deze regels oplegt en controleert, noemt men genderisme (in de lijn van seksisme en racisme) of ook ‘de genderpolitie’. Volgens de Gender Actie Groep (GAG), die eind vorig jaar door een bonte mengeling van mensen werd opgericht, is dit een fundamenteel onrecht. De groep wil via campagnes en lobbywerk ijveren voor een grotere gendervrijheid. Waarom GAG, en waarom nu?

Voor Deborah zorgt GAG voor de opvulling van een leemte. “Ik ben actief in de holebibeweging die een belangrijk deel uitmaakt van een ruimer genderconcept. Maar ik mis er de strijd tegen het hokjesdenken.” Kati werd zich als transgender pas bewust van het thema toen ze er persoonlijk mee geconfronteerd werd. “We willen een groot vraagteken plaatsen bij dat hokjesdenken, want het betekent voor de samenleving een verschraling en voor veel mensen een dagelijkse kwelling.” Deborah vindt dat ze te vaak gedwongen wordt om een etiket op haar te laten kleven en enkel zo aanvaard te worden. Dat stoort haar mateloos. Wellicht past geen enkel etiket? “Neen, ze passen misschien allemaal. Soms tegelijkertijd, soms apart, afhankelijk van de periode in mijn leven, de plaats waar ik ben of de mensen rondom mij.” Georgia vindt het erg boeiend wanneer mensen zich bewust worden van hoe gender je gevoelens en verlangens bepaalt. “De mogelijkheid om je ten volle te ontwikkelen als unieke persoonlijkheid wordt pas mogelijk wanneer je jezelf hebt bevrijd van de standaard gendernorm.” Jan voegt er nog aan toe: “De creatie van seksuele- of genderidentiteiten is een constructie die elke vrije vorm van zijn en expressie vooraf reeds vastlegt en bestuurt. Als een persoon als vrouw wordt benoemd dan sleept ze op slag alle bestaande geboden, verboden, faciliteiten, beperkingen, codes, waarden en normen mee. GAG kan voor mij meewerken aan het opheffen van dergelijke gevangenissystemen.” Annemie, alias Joz, ook actief in het Wildewijvenbad, streeft naar een mentaliteitsverandering. “We ondernemen acties om de vrijheid van genderexpressie en gelijke genderrechten te bevorderen. We verklaren ons dan ook solidair met personen die door hun specifieke gender onderdrukt worden.”

Alle genders van de regenboog
GAG stelt uitdrukkelijk dat genderrechten mensenrechten zijn en pleit voor een samenleving waar elk individu zonder angst voor sociale sanctie of maatschappelijke discriminatie haar en/of zijn gender kan uitdrukken. Petra heeft als transseksuele vrouw heel haar leven te maken gehad met seksistische en genderdiscrimineren-de uitlatingen. “Die uitspraken hebben me vaak gekwetst. Ik stond er vanuit mijn situatie machteloos tegenover. Door te pro-beren genderdiscriminatie uit de wereld te helpen, wil ik mijn steentje bijdragen om ervoor te zorgen dat andere mensen dit niet meer hoeven mee te maken.” Kati: “Door mensen goed te informeren kunnen we bepaalde zaken in een ander, juister perspectief plaatsen.”
Aan de basis voor zowel genderisme als seksisme ligt volgens GAG de rigide en absolute gender-tweedeling. Georgia: “De radicale opsplitsing van het mannelijke en het vrouwelijke is een culturele fictie. In onze cultuur leven we qua seksualiteits- en genderbeleving in een stenen tijdperk vergeleken met andere culturen. Zowel de genderbeleving, alsook het menselijk lichaam op zich, zijn niet steeds louter mannelijk of louter vrouwelijk.” Antropologisch onderzoek bewijst dat er culturen bestaan met meer dan twee genders. In feite is dat ook zo in onze westerse samenleving. Dat tonen interseksuele organisaties zoals de Intersex Society of North America aan, maar ook het veld van gender- en seksualiteitsstudies ontwikkelt zienswijzen in deze richting. Joz: “Judith Butler schreef het al: gender is een kopie zonder origineel! Laten we die diversiteit dan ook belichten en mogelijk maken”.
GAG ijvert voor het voortbestaan van de veelzijdigheid aan genders, wat niet betekent dat iedereen er zo maar te koop mee wenst te lopen. Bovendien is het niet steeds zo eenvoudig om je genderidentiteit duidelijk voor jezelf of voor anderen te omschrijven. Deborah: “Mijn genderidentiteit is iets zeer intiems dat ik voor de buitenwereld moeilijk kan definiëren. Genderidentiteit is voor iedereen uniek en situeert zich op het continuüm tussen de ‘uitersten’ die door ‘vrouw’ en ‘man’ kunnen uitgebeeld worden. Je eigen gender is als een specifieke kleur in het regenboog, dat symbool staat voor de samenleving.”

Sommige mensen die afwijken van de westerse gendernormen ondervinden hierdoor vaak openlijke afkeuring van omgeving, maar gender speelt ook op subtielere niveaus. Gender-stereotypering vind je overal en niets is ooit genderneutraal. In de reclame bijvoorbeeld wordt vrouwelijkheid nog steeds vereenzelvigd met zwakheid, domheid en wispelturigheid. Als mensen hun vrouwelijkheid uiten, zowel vrouwen als feminiene mannen, worden ze daarvoor in wezen voortdurend vernederd en gediscrimineerd. Petra: “Dit moet ophouden! GAG is een heel gevarieerde groep mensen die elk vanuit hun eigen achtergrond mee kunnen helpen een gemeenschappelijke visie te ontwikkelen in de strijd tegen genderisme. Deze verscheidenheid is onze sterkte.”
Iedereen van de groep draagt bij vanuit hun specifieke situatie. “Bruggen slaan tussen het transgender-, holebi- en feministisch gedachtengoed is daarom het middel om een gemeenschappelijk thema te verdedigen.” Joz: “Zichtbaar aanwezig zijn op lesbiennedagen, vrouwendagen en andere activiteiten is daarom erg belangrijk. Het is hoog tijd om een dialoog aan te gaan met verschillende actoren in het genderwereldje...” GAG kijkt daarvoor ook over de landsgrenzen en onderhoudt contacten met gelijkaardige organisaties zoals GenderPac.

En… actie!
Wat België betreft, stapt GAG voor de komende verkiezingen naar de verschillende democratisch politieke partijen met een memorandum. Deborah: “GAG komt op voor gendervariante en gendergetalenteerde mensen, omdat ze niet die kansen toebedeeld krijgen die gepast zouden zijn in een samenleving die de mensenrechten respecteert.” De groep zal acties ondernemen op lokaal, gewestelijk, federaal en internationaal beleidsniveau.
Begin dit jaar werd door de meerderheidspartijen, op initiatief van Hilde Vautmans (VLD), op federaal niveau een wetsvoorstel gelanceerd om de juridische geslachtsaanpassing voor transseksuele personen niet meer via juridische, maar via administratieve weg te laten verlopen. GAG was hierin gesprekspartner. Voor de Vlaamse verkiezingen wil de groep de mogelijkheid aankaarten om de voor-naamsverandering op diploma’s en getuigschriften te regelen. Ook Europese politici zullen hiervoor ingeschakeld worden.

Omdat iedereen te maken krijgt met genderisme, staat de Gender Actie Groep steeds open voor alle geïnteresseerden. Je vindt GAG zeker ook terug op de komende lesbiennedag en vrouwendag. Bruggen slaan, weet je wel ...

 Info -  Webmaven