De Belgische Kamer behandelt momenteel een wetsvoorstel betreffende transseksualiteit. De bedoeling is om de officiële voornaams- en geslachtswijziging te vereenvoudigen voor transseksuele personen, door er een administratieve (i.p.v. gerechtelijke) procedure van te maken die tevens niet langer een gunst blijft, maar een recht wordt. De Genderactiegroep en de Vlaamse Genderkring juichen elk wetgevend initiatief toe dat het leven van genderdiverse mensen vereenvoudigt. Ook dit initiatief lijkt op het eerste gezicht een goede stap op weg naar het wegwerken van genderdiscriminatie.
Wij betreuren echter dat de voorgestelde wet in haar huidige vorm heel wat nieuwe problemen en discriminaties schept. Genderdiversiteit is voor degenen die de ervaring zelf niet hebben oninvoelbaar. Reden te meer om bij de tot standkoming van wetgeving de ervaringen en inzichten van transgendergroepen zelf te betrekken. Ondanks het herhaalde aanbod om constructief mee te denken zijn de Nederlandstalige organisaties niet direct bij de formulering van de wet betrokken. Genderactiegroep en Vlaamse Genderkring verzoeken daarom om een vertegenwoordiger van deze organisaties op de hoorzitting van 28 november uit te nodigen. Om tot een beleid te komen dat écht op onze noden inspeelt, willen wij er actief en constructief kunnen aan deelnemen en bijdragen, en wij begrijpen dan ook niet dat de initiatiefnemers van dit wetsvoorstel dit aanbod afslaan. Er is immers geen ander orgaan dat ons vertegenwoordigt.
In een democratische maatschappij waar diversiteit hoog in het vaandel wordt gedragen, pleiten wij voor genderdiversiteit en niet voor gendernormeringen. Mannelijkheid en vrouwelijkheid kan op duizenden manieren gestalte worden gegeven. Voor de kleine groep transgender en transseksuele personen die daarvoor beroep doen op een medische behandeling, pleiten wij voor zorg op maat, in overleg tussen medische experts en de patiënt in kwestie. De wetgever gaat zijn boekje te buiten als hij strikte medische protocollen terzake in een wettekst vastlegt. Zou hij hetzelfde doen met kankerpatiënten, het protest zou luid en groot zijn. Wel, ons protest is hetzelfde.
Algemeen gesteld komen onze kritieken hierop neer: de inhoud van het wetsvoorstel schiet zijn doel ruim voorbij. Bedoeld om de voornaams- en geslachtwijziging op identiteitsdocumenten administratief te veranderen en dit een recht in plaats van een gunst te maken, verliest de tekst zich in medische definities en protocollen die in de praktijk allang voorbijgestreefd zijn, en die ver van de leefwereld en bekommernissen van genderdiverse personen staan. Het voorstel legt een zodanig enge definitie van transseksualiteit vast, dat slechts een kleine minderheid ermee gebaat zal zijn. Een groot aantal genderdiverse personen die niet aan de strikte criteria voldoen zullen in de kou blijven staan. De huidige praktijk die dit wetsvoorstel wil verbeteren, is dan ook positiever dan wat dit wetsvoorstel oplegt. Een strikte medische definitie in een wettekst doet deze wet reeds verjaren nog voor ze van kracht is.
We vrezen dan ook dat dit wetsvoorstel het ongewenste resultaat zal hebben dat mensen in de richting van een medisch traject worden geduwd waarvoor ze niet wilden kiezen, enkel om hun voornaam en eventueel geslachtswijziging te bekomen. Tevens heerst hier een ethisch dilemma: hoe kan de wetgever mensen die een geslachtsaanpassende behandeling willen ondergaan verplichten tot bijvoorbeeld operatieve sterilisatie vooraleer zij hun genderidentiteit officieel mogen bevestigd zien? Welke andere medische conditie kent deze voorwaarde tot sterilisatie?? Bovendien is deze eis in strijd met de Europese Rechten van de Mens (art 3: onmenselijke behandeling en art 8: recht op privéleven).
In april 2005 aanvaardde het Britse parlement de Gender Recognition Act, een wettelijke regeling die vele, zo niet alle, aspecten van genderdiversiteit bestrijkt. Nu er in Europese context serieus referentiemateriaal beschikbaar is, is het onbegrijpelijk dat de Belgische wetgever hier op geen enkele wijze aan relateert.
In een goed bedoelde poging om het wiel uit te vinden, dreigt de Belgische wetgever ironisch genoeg terug te keren naar het wettelijke paard en wagen, door achterhaalde en eenzijdige inzichten over transseksualiteit als uitgangspunt voor nieuwe wetten te nemen. Tegen dit wetsvoorstel zeggen wij, voor wie het tenslotte bedoeld is, duidelijk: NEEN. Tegen een constructieve samenwerking en overleg zeggen wij duidelijk: JA.
Gender Action Group contactpersoon: Deborah Lambillotte, tel: 0494/440013
Vlaamse Genderkring , contactpersoon: Piya Deseure, tel: 0477/618366